فاركس حرفه اي

بررسی وبول

درس خارج فقه استاد اشرفی

فصل في النجاسات: النجاسات اثنتا عشرة: ‌الأول و الثاني البول و الغائط‌ من الحيوان الذي لا يؤكل لحمه إنسانا أو غيره بريا أو بحريا صغيرا أو كبيرا بشرط أن يكون له دم سائل حين الذبح نعم في الطيور المحرمة الأقوى عدم النجاسة [1] لكن الأحوط فيها أيضا الاجتناب خصوصا الخفاش و خصوصا بوله .

شکی نیست در نجاست بول و غائط حیوانات غیر ماکول اللحم در صورتی که دارای نفس سائله یعنی خون جهنده باشند صاحب وسائل ره اولین بابی که در ابواب نجاسات تاسیس نموده به نام «بَابُ نَجَاسَةِ الْبَوْلِ وَ وُجُوبِ غَسْلِهِ» است این باب اختصاص دارد به روایات متعدّدی که دلالت بر نجاست بول ما لا یاکل دارد در این باب اسمی از نجاست غائط به میان نیامده است به عنوان نمونه در روایت عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ امام فرمودند: اغْسِلْ ثَوْبَكَ مِنْ أَبْوَالِ مَا لَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ. [2] لکن صاحب وسائل ره در باب هشتم از ابواب نجاسات بابی را گشوده به نام «بَابُ نَجَاسَةِ الْبَوْلِ وَ الْغَائِطِ مِنَ الْإِنْسَانِ وَ مِنْ كُلِّ مَا لَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ إِذَا كَانَ لَهُ نَفْسٌ سَائِلَةٌ‌» در این باب روایاتی را که دلالت بر نجاست غائط حیوان ما لا یاکل دارد ذکر نموده است روایات این باب اگر چه از نظر تعداد کمتر از روایات نجاست بول هستند لکن در این جهت خلافی نیست که بول هر حیوانی نجس باشد بالتّبع غائط آن حیوان هم نجس خواهد بود ولی در عین حال طبق استقصائی که کردیم برخی از روایاتی که دلالت بر نجاست غائط حیوان ما لا یکل دارد به عرض می رسد:

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَهْزِيَارَ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الرَّجُلِ يُصَلِّي وَ فِي ثَوْبِهِ عَذِرَةٌ مِنْ إِنْسَانٍ أَوْ سِنَّوْرٍ أَوْ كَلْبٍ أَ يُعِيدُ صَلَاتَهُ قَالَ إِنْ كَانَ لَمْ يَعْلَمْ فَلَا يُعِيدُ. [3]

کیفیت استدلال: این روایت به مقتضای مفهوم، دلالت دارد بر لزوم اجتناب از لباسی که ملوث به غائط برخی از حیوانات غیر ماکول اللحم شده است و اگر غائط نجس نمی بود وجهی برای اعاده نماز در صورت علم به وجود نجس در لباس وجود نداشت همچنین روایات بعدی که امر به غَسل ثوب ملوّث به غائط نموده است که اگر غائط نجس نمی بود وجهی برای غَسل ثوب ملوّث به غائط وجود نداشت.

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ فِي حَدِيثٍ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْفَأْرَةِ وَ الدَّجَاجَةِ وَ الْحَمَامِ وَ أَشْبَاهِهَا تَطَأُ الْعَذِرَةَ ثُمَّ تَطَأُ الثَّوْبَ أَ يُغْسَلُ قَالَ إِنْ كَانَ اسْتَبَانَ مِنْ أَثَرِهِ شَيْ‌ءٌ فَاغْسِلْهُ وَ إِلَّا فَلَا بَأْسَ. [4]

مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنِ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ فِي الرَّجُلِ يَطَأُ فِي الْعَذِرَةِ أَوِ الْبَوْلِ أَ يُعِيدُ الْوُضُوءَ قَالَ لَا وَ لَكِنْ يَغْسِلُ مَا أَصَابَهُ . [5]

صحیحه زراره ‌أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ وَ عَلِيِّ بْنِ حَدِيدٍ وَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ جَمِيعاً عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِيزٍ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ رَجُلٌ وَطِئَ عَلَى عَذِرَةٍ فَسَاخَتْ رِجْلُهُ فِيهَا أَ يَنْقُضُ ذَلِكَ وُضُوءَهُ وَ هَلْ يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُهَا فَقَالَ لَا يَغْسِلُهَا إِلَّا أَنْ يَقْذَرَهَا وَ لَكِنَّهُ يَمْسَحُهَا حَتَّى يَذْهَبَ أَثَرُهَا وَ يُصَلِّي. [6]

صاحب حدائق ره روایاتی را که در باب بیستم از ابواب نجاسات در مورد نزح آب چاه ملوث به عذره ذکر شده است «بَابُ مَا يُنْزَحُ لِلْعَذِرَةِ الْيَابِسَةِ وَ الرَّطْبَةِ» این روایات را از جمله روایاتی شمرده که دلالت بر نجاست عذره حیوان ما لا یاکل دارند در این روایات آمده است که اگر عذره حیوانی در چاه واقع شود باید ده دلو از آن آب بکشند تا آب چاه طاهر شود و چنانچه غائط در چاه منتشر شده باشد در طهارت چاه لازم است پنجاه دلو بکشند تا طاهر شود از این روایات نیز استفاده می شود که عذره نجس است که حکم به نزح آب از چاهی شده که عذره در آن واقع شده است از جمله این روایات:

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنِ الْمُفِيدِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ الْحَسَنِ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَ الصَّفَّارِ جَمِيعاً عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنَ بَحْرٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْعَذِرَةِ تَقَعُ فِي الْبِئْرِ فَقَالَ يُنْزَحُ مِنْهَا عَشْرُ دِلَاءٍ فَإِنْ ذَابَتْ فَأَرْبَعُونَ أَوْ خَمْسُونَ دَلْواً. [7]

مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْعَذِرَةِ تَقَعُ فِي الْبِئْرِ قَالَ يُنْزَحُ مِنْهَا عَشْرُ دِلَاءٍ فَإِنْ ذَابَتْ فَأَرْبَعُونَ أَوْ خَمْسُونَ دَلْواً. [8]

مساله دیگری که معرکة الآراء واقع شده این است که آیا نجاست بول و غائط ما لا یاکل، شامل پرندگان هم می شود یا خیر؟ برخی از فقها طبق اطلاق روایاتی که حکم به نجاست بول ما لا یاکل و حکم به لزوم غَسل لباس ملوث به بول نموده است « اغْسِلْ ثَوْبَكَ مِنْ أَبْوَالِ مَا لَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ» قائل به نجاست سور پرندگان ما لا یاکل لحمه شده اند در مقابل برخی دیگر از فقها من جمله سیدنا الاستاد و صاحب حدائق ره قائل شده اند که بول پرندگان مطلقاً طاهر است چه ماکول اللحم باشند چه غیر ماکول اللحم زیرا طبق برخی از روایات حکم به طهارت سؤر پرندگان به طور مطلق شده است در مورد خفاش نزاع است برخی از بزرگان به استناد برخی از روایات قائل شده اند که خفاش حلال گوشت بوده و بول و غائط آن هم بالتبع طاهر است اگر چه در روایات از کشتن آن نهی تنزیهی شده است لکن خفاش در بین پرندگان حلال گوشت بوده و تنها پرنده ای است که علاوه بر مخرج غائط، مخرج بول هم دارد معروف است که پرندکان مخرج بول ندارند بلکه آنچه از آن ها خارج می شود همان غائط ولی به صورت مرطوب است یعنی بول و غائط آن ها از یک مخرج خارج می شود.

در مساله سه طائفه از روایات داریم:

طائفه اول روایاتی است که حکم به نجاست مطلق بول نموده است اعم از ماکول اللحم و غیر ماکول اللحم، اعم از پرنده و غیر پرنده مثل صحیحه محمد بن مسلم: مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحَدِهِمَا قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْبَوْلِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَ اغْسِلْهُ مَرَّتَيْنِ. [9]

طائفه دوم روایاتی است که دلالت بر نجاست خصوص بول حیوان ما لا یاکل دارد که به ضمیمه قول به عدم فصل شامل غائط حیوان ما لا یاکل هم می شود و به اطلاق شامل پرنده و غیر پرنده می شود:

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ امام فرمودند: اغْسِلْ ثَوْبَكَ مِنْ أَبْوَالِ مَا لَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ. [10]

طائفه سوم روایاتی است که دلالت بر طهارت غائط پرندگان دارد این روایات مطلق است و به اطلاق شامل پرندگان غیر ماکول بررسی وبول اللحم نیز می شود:

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: كُلُّ شَيْ‌ءٍ يَطِيرُ فَلَا بَأْسَ بِبَوْلِهِ وَ خُرْئِهِ. [11]

نسبت بین طائفه دوم و طائفه سوم عام و خاص من وجه و ماده اجتماع پرنده ی ما لا یاکل است در دسته سوم روایات وارد شده: «خُرْؤُ الطَّائر لا بأسَ به» یعنی فضله پرندگان پاک است، این کلام اطلاق دارد و شامل همه پرندگان حلال گوشت مثل مرغ و حرام گوشت مثل کلاغ می شود، در دسته دوم روایات وارد شده «خُرْؤُ ما لا یاکل لحمه نجس» یعنی فضله هر حیوان غیر ماکول اللحمی نجس است این کلام نیز اطلاق دارد و شامل همه حیوانات اعم از پرندگان و غیر پرندگان می شود نسبت بین این دو دسته از روایات عام و خاص من وجه بوده و در ماده اجتماع یعنی پرنده ما لا یاکل لحمه، تعارض دارند مقتضای اطلاق دلیل أوّل آن است که عذره همه پرندگان پاک است اعم از حلال گوشت و حرام گوشت و مقتضای اطلاق دلیل دوم آن است که عذره همه حیوانات حرام گوشت نجس است اعم از پرنده و غیر پرنده در اینجا بین دو دلیل در ماده اجتماع که پرنده حرام گوشت باشد تعارض است.

مرحوم شیخ انصاری در جمع بین این دو دسته روایات می فرماید: روایاتی را که در مورد پرندگان به طور مطلق حکم به طهارت نموده باید حمل بر پرندگان ما یاکل لحمه کنیم به استناد روایتی که علامه حلّی در مختلف به نقل از کتاب عمار بن موسی ذکر نموده است زیرا طهارت بول خفاش تعلیل شده به این که حیوان حلال گوشت است «هُوَ مِمَّا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ» بر اساس این روایت تنها بول پرندگان حلال گوشت طاهر است نه پرندگان حرام گوشت.

الْحَسَنُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ الْمُطَهَّرِ الْعَلَّامَةُ فِي الْمُخْتَلَفِ نَقْلًا مِنْ كِتَابِ عَمَّارِ بْنِ مُوسَى عَنِ الصَّادِقِ ع قَالَ: خُرْءُ الْخُطَّافِ لَا بَأْسَ بِهِ هُوَ مِمَّا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ وَ لَكِنْ كُرِهَ أَكْلُهُ لِأَنَّهُ اسْتَجَارَ بِكَ (وَ أَوَى إِلَى مَنْزِلِكَ) وَ كُلُّ طَيْرٍ يَسْتَجِيرُ بِكَ فَأَجِرْهُ. [12]

در مقام جمع بین این سه طائفه روایات چه باید کرد؟

مقدمه: تعارض بر دو قسم است قسم اول تعارض به تباین کلی است مثل تعارض دو دلیل «ثمن العذرة سحت» «لا باس ببیع العذرة» قسم دوم تعارض در عامین من وجه است مثل مورد بحث که دو دلیل «خُرْؤُ الطَّائر لا بأسَ به» و «خُرْؤُ ما لا یاکل لحمه نجس» در پرنده حرام گوشت با هم متعارضند.

در مرجحات باب تعارض نظرات مختلف است:

الف: برخی طبق مقبوله عمر بن حنظله گفته اند صفات راوی مثل اعدلیت و افقهیت و اورعیت می تواند مرجح در باب تعارض دو روایت باشد.

ب: مرحوم سیدنا الاستاد ابتدا در سند مقبوله عمر بن حنظله مناقشه کرده است ولی چون مورد عمل فقها بوده و آن را مقبوله دانسته اند با قطع نظر از بحث سندی می فرمایند مرجحات مذکور در مقبوله عمر بن حنظله در خصوص اختلاف حکمین ذکر شده و نمی توان به غیر مورد قضاوت تعدّی نمود «الْحُكْمُ مَا حَكَمَ بِهِ أَعْدَلُهُمَا وَ أَفْقَهُهُمَا وَ أَصْدَقُهُمَا فِي الْحَدِيثِ وَ أَوْرَعُهُمَا» چرا که باب قضاوت باب رفع خصومت است و امام برای ختم قائله نزاع راهکار ارائه نموده است ولی در تعارض دو روایت تخاصمی در کار نیست علاوه بر این که در برخی روایات در تعارض دو روایت حکم به تخییر شده است از این جهت مرحوم استاد خویی ره اوثقیت و افقهیت و اعدلیت احد الرواه را در باب تعارض خبرین از مرجهات نشمرده و تنها موافقت با کتاب و مخالف با عامه را به عنوان مرجّح می پذیرند.

ج: نظر سوم حکم به تخییر است چنان که مرحوم کلینی ره قائل به آن شده و مرحوم آخوند نیز گاهی قول به تخییر را تقویت نموده است به این معنی که در تعارض خبرین « بِأَيِّهِمَا أَخَذْتَ مِنْ بَابِ التَّسْلِيمِ وَسِعَكَ». [13]

ان قلت: روایات از باب اخبار عن حکم الله حجت است و حکم الله هیچ موقع نمی تواند دو حکم متعارض باشد و حین التعارض احدهما قطعا دروغ است.

قلت: در حجیت خبر دو مبنی داریم مبنای اول سببیت و مبنای دوم طریقیت است که قول راوی عادل در نقل روایت از باب اقربیت الی الواقع اخذ می شود ولی طبق مبنای اول که سببیت باشد قول عادل حجت است و لو این که مخالف با واقع باشد زیرا با عمل بر طبق خبر عادل مصلحت فوت شده تدارک می شود به این معنی که اگر خبر عادل موافق با واقع باشد که مصلحت واقع درک می شود و اما اگر مخالف با واقع باشد شارع مقدس بخاطر عمل به قول عادل مصلحت واقع را تدارک می کند بنابر مبنای سببیت قول به تخییر هیچ محذوری ندارد و همه قبول کرده اند و اما بنابر مبنای طریقیت چطور می توان تخییر در اخذ باحد رواتین متعارضین را پذیرفت؟

بنابر این مبنی نیز تخییر ممکن است زیرا دستورات ائمه هر چه باشد مجزی است چنان که علی بن یقطین به دستور امام کاظم ماه ها بر خلاف آنچه معتقد بود و بر طبق وضوی سنّی ها وضو می گرفت و داود بن زربی نیز به دستور امام صادق چندین ماه در دربار منصور دوانقی بر طبق سنّی ها وضو می گرفت با این حال امام امر به اعاده نماز آن ها ننمودند مرحوم شیخ هاشم قزوینی ره روایتی را از امام صادق نقل نموده اند که امام به راوی فرمودند اگر از پدرم حرفی بشنوی و من مخالف آن را بگویم به قول چه کسی عمل می کنی؟ عرض کرد به قول شما در این روایت حضرت وی را تحسین کردند از امثال این روایات استفاده می شود که وظیفه مکلف عمل بر طبق کلام امام است و از طرفی ائمه حق تشریع هم دارند در نتیجه می توان به هر یک از دو روایت متعارض از باب تسلیم عمل کرد.

راگ پول چیست؟ آشنایی با کلاهبرداری Rug Pull در دنیای رمزارزها

راگ پول چیست؟ rug pull چیست

کلاهبرداران و تبهکاران راه‌های متفاوتی برای نیل به اهداف شوم خود در پی می‌گیرند اما هدف بررسی وبول آن‌ها مشترک است: سرقت سرمایه شما. گاهی با استفاده از آسیب‌پذیری‌های موجود به شما ضربه می‌زنند، گاهی با استفاده از مهندسی اجتماعی از اعتماد شما سو استفاده می‌‌کنند و برخی اوقات نیز از ناآگاهی مخاطبان بهره می‌جویند. راگ پول (rug pull) یکی از انواع این کلاهبرداری‌هاست که بنا بر آمار تا تاریخ جولای سال ۲۰۲۱، مسبب از دست رفتن ۱۱۳ میلیون دلار از سرمایه قربانیان بوده است. حتی سرمایه‌گذار مشهوری همچون مارک کوبان (Mark Cuban)، به اعتراف خودش قربانی این کلاهبرداری بوده است.

در ادامه این مطلب بررسی خواهیم که راگ پول چیست،‌ برخی از انواع آن را بررسی خواهیم کرد و نکاتی برای جلوگیری از آن بیان خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

راگ پول چیست؟

راگ پول چیست؟

سایت کوین مارکت کپ این کلاه برداری را چنین تعریف می‌کند: «نوعی از کلاهبرداری که در آن توسعه‌دهندگان یک پروژه، آن را رها می‌کنند و پول سرمایه‌گذاران را به سرقت می‌برند». راگ پول در لغت به معنی کشیدن فرش از زیر پای کسی است و بررسی وبول به روشنی تصویر واضحی از چیزی که در عمل رخ می‌دهد، به دست می‌دهد. راگ پول به پامپ و دامپ مشابهت دارد و با اسامی دیگری همچون «کلاهبرداری خروج- exit scam» نیز شناخته می‌شود. این کلاهبرداری اغلب بدین شکل رخ می‌دهد که پروژه بی‌ارزشی به کمک تبلیغات فراوان و به مدد حرص و آز بشری، باارزش جلوه داده می‌شود. سپس وقتی توجه و البته سرمایه کاربران به این پروژه جلب شد، توسعه‌دهندگان و بانیان پروژه با سرمایه کاربران فرار می‌کنند و سرمایه‌گذاران را با یک مشت توکن بی‌ارزش تنها می‌گذارند.

انواع راگ پول

می‌توان این کلاهبرداری را به دو دسته کلی تقسیم کرد. در کلاهبرداری بازی مرکب که در هفته جاری رخ داد، توسعه‌دهندگان از هر دو نوع این تکنیک‌ها سود بردند. برای آشنایی بیشتر با این اتفاق، مطلب زیر را مطالعه کنید:

کلاهبرداری از طریق استخر نقدینگی

این نوع رایج‌ترین شکل این کلاهبرداری است. برای این کلاهبرداری به یک توکن بی ارزش، یک صرافی غیرمتمرکز و ارزی شناخته شده همچون اتر احتیاج دارید. صرافی های غیرمتمرکز به هر کس اجازه می‌دهند که بتواند بین هر دو ارز دلخواه، استخر نقدینگی ایجاد کند. از سوی دیگر ایجاد توکن جدید، فرایندی نسبتا ساده و کم‌دردسر است. در این روش کلاهبرداران استخر نقدینگی متشکل از توکن پروژه و ارزی باارزش همچون اتر (ETH) یا بایننس کوین (BNB) در صرافی غیرمتمرکزی همچون پنکیک سواپ یا یونی سواپ تشکیل می‌دهند. با توجه به اینکه آن‌ها اولین ایجادکننده این استخر هستند، قیمت لیست شدن را خود تعیین می‌کنند و می‌توانند بدون نیاز به سرمایه چندانی، این کار را انجام دهند. سپس به کمک روش‌های مختلف، نام پروژه را در بوق و کرنا می‌کنند تا توجه عموم مردم را بدان جلب نمایند. با جلب شدن توجه سرمایه‌گذاران، افراد بسیاری متقاضی خرید این توکن خواهند شد؛ در این فرایند آن‌ها ارز دیجیتال باارزش‌تر را به استخر وارد کرده و توکن بی‌ارزش را در ازای آن دریافت می‌نمایند. از آن جا که توسعه‌دهندگان پروژه بزرگترین سهم را در بین تامین‌کنندگان نقدینگی استخر دارند، با خروج سهم خود، که اکنون شامل مقدار بسیار بیشتری از ارز باارزش‌تر است، استخر را تقریبا خالی می‌کنند و کاربران را با تعدادی توکن بی‌نام و نشان تنها می‌گذارند.

کلاهبرداری از طریق دستکاری در قرارداد هوشمند توکن

تابع approve در قرارداد توکن‌های نوشته شده با استاندارد ERC-20 و یا BEP-20 (استانداردهای ایجاد توکن در شبکه‌های اتریوم و بایننس اسمارت چین) می‌تاوند مورد استفاده سودجویان قرار گیرد. این تابع می‌تواند به نحوی توسط سازندگان مقداردهی شود که خریداران جدید نتوانند آن را «خرج» نمایند. وقتی کاربر از طریق دکس این توکن را خریداری می‌کند، به قرارداد هوشمند آن اجازه می‌دهد که آن را خرج کند. اما این تابع می‌تواند به شکلی دستکاری شود که خریدار نتواند آن را به فروش برساند و امکان این عمل تنها در اختیار کسانی که توسط توسعه‌دهندگان مشخص شده‌اند، باشد.

برخی از نشانه‌های کلاهبرداری Rug Pull

توجه به نشانه‌های زیر می‌تواند شما را در کشف این کلاهبرداری‌ها یاری کند:

  • سود سپرده‌گذاری یا مزارع کشت سود (Yield Farming) بیش از حد بالاست.
  • توسعه‌دهندگان هویتی ناشناس دارند و سابقه و پیوند مشخصی بین آن‌ها و دیگر پروژه‌های خوشنام این حوزه وجود نداشته است.
  • قیمت توکن به فاصله زمانی بسیار اندکی رشد شدیدی را تجربه کرده است. معمولا این پروژه‌ها به خاطر حجم معاملات اندک می‌توانند با صرف مبلغ ناچیزی، قیمت را به شدت دستکاری نمایند. همچنین ایجاد چنین فضایی برای فومو (FOMO) شدن کاربران و جذب آن‌ها سودمند است.
  • عموم پروژه‌های معتبر، دارایی‌های خود در استخرهای نقدینگی برای مدت مشخصی قفل می‌نمایند. این قفل کردن سبب پویایی معاملات و جلوگیری از خروج سازندگان به محض رشد قیمت می شود.

چگونه از این کلاهبرداری جلوگیری نماییم؟

جلوگیری از کلاهبرداری

اگر به پروژه‌ای در حوزه رمزارزها علاقه‌مند شدید، پیش از سرمایه‌گذاری به نکات زیر در بررسی آن دقت کنید.

به کسانی که آن را به شدت تبلیغ می‌کنند، توجه کنید

این پروژه‌ها به خاطر ذات کلاهبردارانه خود و به دلیل آن که به ندرت کاربردی دارند یا گره از گره‌ای می‌گشایند، مبتنی بر تبلیغات فراوان و اغراق شده هستند و گاهی در این راه افراد زیادی را به خدمت می‌گیرند. به گفته افراد مشهور و اینفلوئنسرهایی که سابقه تبلیغ و بازیچه دست پروژه‌ها شدن را داشته‌اند، با شک و تردید بیشتری بنگرید و هیچ‌گاه کورکورانه از توصیه مالی هیچ‌کس پیروی نکنید.

منابع، مستندات و سایت پروژه را به دقت مطالعه کنید

یکی از نشانه‌های خطرناک اسکم و کلاهبرداری بودن یک پروژه، ناتوانی از ارائه توضیحی روشن و شفاف از نحوه عمل، هویت سازندگان و توکنومیکس پروژه است. همواره وایت پیپر یک پلتفرم را مطالعه کنید و سوابق کاری پیشین توسعه‌دهندگان را بررسی نمایید.

دارایی توسعه‌دهندگان را بررسی کنید

به توزیع توکن‌های یک پروژه توجه ویژه داشته باشید؛ به خصوص به این دقت کنید که چند درصد از کل توکن‌ها در اختیار تیم سازنده یا افراد وابسته به آنان است. در صورتی که این عدد چشمگیر باشد، همواره احتمال خالی کردن آن در صورت بالا رفتن قیمت وجود دارد. همچنین حجم بالا به آن‌ها امکان دستکاری در قیمت را می‌دهد.

به کدهای پروژه توجه کنید

بسیاری از پروژه‌ها کدهای قراردادهای هوشمند و توکن خود را به شکل عمومی منتشر می‌کنند. در صورت دارا بودن دانش لازم، حتما آن را بررسی کنید و در غیر این صورت از بازبینی آن‌ها توسط شرکت‌های معتبر بررسی‌کننده اطمینان حاصل کنید.

برخی از نمونه‌های راگ پول

در طی چند سال اخیر، نمونه‌های فراوانی از این نوع کلاهبرداری در فضای دنیای ارزهای دیجیتال رخ داده است. در ادامه چند نمونه از آن‌ها را مرور می‌کنیم:

لونا ییلد (Luna Yield)

در آگوست ۲۰۲۱، به شکلی ناگهانی تمامی شبکه‌های اجتماعی و سایت پلتفرم لونا ییلد که در شبکه سولانا فعال بود، بسته شد. وقتی کاربران برای برداشت سپرده‌های خود به استخرها رجوع کردند،‌ آن‌ها را خالی یافتند. برآورد می‌شود گروه سازنده این پلتفرم ۷ میلیون از سرمایه کاربران را به سرقت برده‌اند.

میرکت فایننس (Meerkat Finance)

در ماه مارس سال ۲۰۲۱، پروتکل دیفای میرکت که خود نسخه‌ای مشتق شده (fork) از پلتفرم یرن (Yearn) بود، فرش را از زیر پای کاربران خود کشید. در این اتفاق ۳۱ میلیون دلار دارایی به سرقت رفت. اکانت تلگرام رسمی این پروژه، این اتفاق را ناشی از حمله هکرها دانست اما بررسی‌ها نشان از این می داد که فردی از داخل پروژه در آن نقش داشته است.

جمع‌بندی

راگ پول چیست؟ در این یادداشت سعی کردیم تا خصوصیات این نوع از کلاهبرداری را با شما در میان بگذاریم. همچنین از نشانه‌ها و انواع آن گفتیم و نکاتی را برای جلوگیری از طعمه کلاهبرداران شدن، مطرح کردیم. دنیای دیفای خطرات و ریسک‌های زیادی به همراه دارد، اما مهم است که سعی کنیم تا با رعایت نکات امنیتی، ریسک را پایین آوریم و ثمره تلاش‌های خود را به راحتی در اختیاران تبهکاران قرار ندهیم.

تجربه شما در خصوص راگ پول چیست؟ آیا تاکنون قربانی چنین کلاهبرداری شده‌اید؟ دیدگاه‌های خود را با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.

کیف پول ارز دیجیتال چیست؟ معرفی انواع والت رمز ارز

کیف پول ارز دیجیتال چیست و چطور کار می‌کند؟ بهترین انواع والت های سخت افزاری، نرم افزاری موبایل اندروید و iOS را اکنون معرفی خواهیم کرد.

ولت یا کیف پول ارز دیجیتال یک نوع نرم افزار است که کلیدهای خصوصی و عمومی را در خودش ذخیره کرده و با اتصال به بلاک چین‌های مختلف، امکان ارسال یا دریافت رمز ارز را برای شما فراهم می‌کند. اگر والت ارز دیجیتال را شبیه به یک حساب بانکی در نظر بگیریم، کلید خصوصی همان رمز عبور یا پسورد حساب و کلید عمومی همان شماره حساب شما محسوب می‌شود. بنابراین اگر خواهان استفاده از بیت کوین یا هر رمز ارز دیگری هستید، به یک کیف پول ارز مجازی نیاز دارید.

کیف پول ارز دیجیتال چیست و چگونه کار می‌کند؟

میلیون‌ها نفر از والت ارز دیجیتال استفاده می‌کنند، اما شاید خیلی از افراد با نحوه کار آن آشنا نباشند. تفاوت اصلی کیف پول ارز دیجیتال با کیف پول جیبی شما این است که در ولت رمز ارزی، ارزهای شما به صورت فیزیکی ذخیره نمی‌شوند، بلکه تمام چیزی که داخل کیف پول شما وجود دارد، تنها سابقه‌ای از تراکنش‌های ثبت شده روی بلاک چین است.

برای درک بهتر این موضوع می‌توانید نحوه کار را شبیه به اتفاقی که به هنگام استفاده از عابر بانک می‌افتد، در نظر بگیرید. درست است که عابربانک شما به حسابی در بانک متصل است که به صورت فیزیکی در آن پول ذخیره کرده‌اید، اما هیچ پول فیزیکی داخل کارت عابربانک شما وجود ندارد و تنها تراکنش‌های شما داخل آن ثبت می‌شوند. همین اتفاق هم در والت ارز مجازی شما می‌افتد.

حالا مثلا وقتی که فردی برای شما بیت کوین ارسال می‌کند، در واقع دارد عدم مالکیت این بیت کوین‌ها را امضاء و مالکیت آن‌ها را به آدرس والت شما انتقال می‌دهد. برای اینکه بعدا هم بتوانید این کوین‌ها را خرج کنید یا برای کسی بفرستید، کلید خصوصی ذخیره شده در کیف پول ارز دیجیتال شما باید با آدرس عمومی که برای آن فرستاده و امضاء شده‌اند، همخوانی داشته باشد. اگر کلیدهای عمومی و خصوصی باهم مطابقت داشته باشند، موجودی ولت ارز دیجیتال شما افزایش و موجودی والت فرد فرستنده کاهش پیدا می‌کند. بنابراین همانطوری که می‌بینید، به‌صورت فیزیکی هیچ پولی رد و بدل نمی‌شود. تراکنش‌ها هم تنها با استفاده از سابقه تراکنش در بلاک چین و تغییر موجودی در کیف پول رمز ارز شما امضاء می‌شوند.

انواع والت ارز دیجیتال

ولت ها انواع مختلفی دارند و نحوه ذخیره و نوع دسترسی به ارزهای دیجیتال در آن‌ها متفاوت است. از دو دیدگاه کیف پول‌ها به دو دسته‌بندی مختلف تقسیم می‌شوند. یک نوع دسته‌بندی بر اساس سرد بررسی وبول و گرم و دیگری بر اساس حضانتی یا غیر حضانتی است. در ادامه، به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.

والت گرم و سرد ارز دیجیتال

کیف پول گرم یا هات والت (Hot Wallet)

کیف پول گرم یا هات والت در واقع همان نرم افزاری است که روی موبایل یا کامپیوتر خود نصب کرده و مانند دیگر برنامه‌ها یا اپلیکیشن‌ها، از آن استفاده می‌کنید. در زیر انواع ولت های گرم را به صورت جزئی‌تر بررسی می‌کنیم:

کیف پول دسکتاپ

این نوع کیف پول ها را باید دانلود کرده و روی لپتاپ یا کامپیوترتان نصب کنید. تنها راه دسترسی به این گونه والت ها هم فقط از طریق دستگاهی است که برنامه روی آن نصب شده است. ولت های دسکتاپ تقریبا امنیت بالایی دارند، اما اگر کامپیوترتان هک یا آلوده به ویروس و بدافزار شود، ممکن است امنیت دارایی‌هایتان را هم به خطر بیندازند.

نوع دیگر آن افزونه مرورگر است که روی مرورگر وب شما نیز موزیلا فایرفاکس یا گوگل کروم نصب می‌شود. یکی از مزایای این نوع ولت، دسترسی ساده و امکان تعامل بسیار راحت‌تر با وبسایت‌هاست. محبوب‌ترین والت افزونه مرورگر کروم، کیف پول متامسک (MetaMask) است.

کیف پول آنلاین (تحت وب)

این نوع والت‌ها روی فضای ابری (Cloud) ذخیره می‌شوند و از طریق هر دستگاهی در هر مکانی قابل دسترسی هستند. با اینکه استفاده از این نوع ولت های ارز دیجیتال راحت‌تر است، اما مشکلی که وجود دارد این است که کیف پول های آنلاین کلیدهای خصوصی شما را نیز به صورت آنلاین ذخیره کرده و توسط یک سوم شخص کنترل می‌شوند که در این صورت، امنیت آن‌ها را بسیار کاهش داده و در برابر هک و دزدی آسیب‌پذیر می‌کند. از انواع ولت های آنلاین کیف پول بلاکچین و کیف پول کوین بیس را می‌توانیم معرفی کنیم.

کیف پول موبایل موبایل

این نوع ولت ها اپلیکیشنی هستند که باید روی موبایل‌تان نصب کنید. استفاده از کیف پول های موبایل نسبت به نسخه‌ی دسکتاپ راحت‌تر است. از طرفی این نوع کیف پول‌ها کاربردی‌تر هم هستند چراکه گوشی موبایل به نسب کامپیوتر بیشتر در دسترس است. از انواع ولت های نرم افزاری یا گرم ارز دیجیتال می‌توانیم کیف پول کوینومی، کیف پول اکسودوس، کیف پول تراست والت، کیف پول اتمیک والت، کیف پول مایسلیوم، کیف پول الکتروم، کیف پول جکس، ترون والت، کیف پول BRD، اینفینیتو والت، کیف پول گواردا و مای اتر والت را نام ببریم.

کیف پول سرد یا کلد والت (Cold Wallet)

کیف پول سرد یا کلد والت به جهت ذخیره‌سازی کلیدهای خصوصی به صورت آفلاین و عدم اتصال به اینترنت، به نسبت کیف پول های گرم امنیت بیشتری دارند. در کل دو نوع کیف پول سرد داریم: والت سخت افزاری و کاغذی.

کیف پول سخت افزاری

شکل کیف پول سخت افزاری شبیه به یک دستگاه USB است که قابلیت اتصال به کامیپوتر را دارند. حالا بسته به نوع والتی که انتخاب می‌کنید، اگر همانند لجر نانو اس یا ترزور یک صفحه نمایش روی آن تعبیه شده باشد، به راحتی و بدون نیاز به کامپیوتر می‌توانید تراکنش‌هایتان را کنترل کنید. از انواع ولت های سخت افزاری یا سرد می‌توانیم کیف پول لجر نانو اس، کیف پول ترزور وان و کیف پول کول والت اس را نام ببریم.

کیف پول کاغذی

دسته دوم، کیف پول کاغذی یا پیپر والت است. استفاده از این نوع ولت ها بسیار ساده است و بعد از کیف پول های سخت افزاری ارز دیجیتال، بیشترین امنیت را دارا هستند. با اینکه عبارت “پیپر” یا “کاغذی” معنی کپی یا پرینت کلیدهای خصوصی و عمومی روی کاغذ را تداعی می‌کند، اما کیف پول کاغذی را می‌توانیم یک نوع نرم‌افزار در نظر بگیریم که برای تولید کلیدهای خصوصی و عمومی که حالا بعدا قابلیت پرینت شدن را دارند، استفاده می‌شوند. نحوه انتقال و دریافت ارز دیجیتال هم بسیار ساده است. تنها کاری که باید انجام بدهید این است که برای دریافت ارز، آدرس کلید عمومی (Public Key) را برای فرد ارسال کننده بفرستید.

کیف پول امانی (حضانتی) و غیر امانی (غیر حضانتی)

از یک دیدگاه دیگر باید کیف پول های ارز دیجیتال را به دو دسته‌بندی کیف پول حضانتی و غیر حضانتی تقسیم کنیم. هر یک دارای مزایا و معایبی است که قبل از استفاده باید مد نظر داشته باشید.

در بخش حضانتی، کیف پول های آنلاین ارز دیجیتال نظیر صرافی‌ها قرار می‌گیرند؛ آن‌ها حضانت کلیدهای خصوصی مربوط به ارزهای دیجیتال شما را در اختیار دارند و در اغلب مواقع آن‌ها را به شما ارائه نمی‌کنند. مزیت آن‌ها سرعت و سهولت استفاده مخصوصا برای ترید کردن است. مشکل دیگر، به خطر افتادن امنیت محسوب می‌شود. نه تنها بررسی وبول ممکن است صرافی‌ها مورد حمله هکرها قرار بگیرند، بلکه این احتمال هم وجود دارد که خود صرافی به عمد در دارایی شما دست ببرد. اما مزیت مهم کیف پول های ارز دیجیتال حضانتی امکان بازیابی دارایی صرفا با ارائه ایمیل است و نگرانی از بابت گم شدن سرمایه خود به خاطر سرقت یا گم شدن گوشی نخواهید داشت.

در قسمت غیر حضانتی، والت ارز دیجیتال کلیدهای خصوصی‌تان را به شما تحویل می‌دهد و شما در مسند قدرت قرار دارید. به این ترتیب دیگر نگرانی از بابت سرقت ارز دیجیتال خود به خاطر هک شدن صرافی نخواهید داشت. اما فراموش نکنید در صورت کوتاهی در نگهداری از این کلیدها، که در 12، 18 یا 24 کلمه خلاصه شده و در اختیارتان قرار می‌گیرند، هیچ راهی برای بازگردانی وجود ندارد.

امنیت کیف پول ارز دیجیتال چقدر است؟

امنیت یک والت ارز دیجیتال به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عوامل می‌توانند نوع کیف پول مورد استفاده (دسکتاپ، موبایل، آنلاین، کاغذی، سخت افزاری) و اپراتور سرویس اینترنت شما باشند. تبعا سرور یک وبسایت به نسبت کیف پول سخت افزاری امنیت کمتری دارد. ولت های آنلاین شما را در معرض آسیب پذیری بیشتری قرار می‌دهند. اما کیف پول های ارز دیجیتال آفلاین، بخاطر اینکه به اینترنت متصل نیستند، قابلیت هک شدن را ندارند.

حالا سوای اینکه والت های آنلاین بیشترین آسیب‌پذیری در برابر هک شدن را دارند، اما در کل از هر نوع ولت رمز از که استفاده می‌کنید، باید یک سری از نکات ایمنی را هم رعایت کنید. اگر رمز عبور و در برخی موارد عبارت بازیابی آن را فراموش کنید، امکان ریکاوری و بازگردانی کیف پول وجود ندارد.

  • بک‌آپ گیری از والت: اگر از ولت های گرم و آنلاین استفاده می‌کنید، فقط مقداری کمی ارز دیجیتال برای ترید روزانه در آنها ذخیره کرده و اگر رمز ارز زیادی دارید، حتما آن‌ها را در به یک فضای آفلاین منتقل کنید. در کیف پول هایی مانند لجر نانو اس یا کیف پول‌های کاغذی، قابلیت ذخیره آفلاین به شما این امکان را می‌دهد تا در صورت خرابی کامیپوتر یا گم شدن موبایل، به راحتی بتوانید والت‌تان را در دستگاه دیگری بازیابی کنید.
  • بروزرسانی نرم افزار: حتما به هنگام انتشار نسخه جدید نرم افزاری که استفاده می‌کنید آن را به روز رسانی کرده تا بتوانید از قابلیت‌های امنیتی بهبود یافته بهره‌مند شوید.
  • اضافه کردن امنیت بیشتر: هرچه لایه‌های امنیتی بیشتر باشد، بهتر است. مثلا انتخاب رمز عبور طولانی و پیچیده و حصول اطمینان از اینکه به هنگام ارسال ارز دیجیتال حتما وارد کردن یک رمزعبور لازم است، می‌تواند به افزایش امنیت کیف پول شما کمک کند. علاوه بر این، می‌توانید والتی را انتخاب کنید که از نوع کیف پول ارز دیجیتال چند امضائی باشد.

آیا ارسال ارز دیجیتال توسط والت و کیف پول کارمزد دارد؟

جواب مستقیمی برای این سوال وجود ندارد. در کل، کارمزد تراکنش ارزهای دیجیتال بسیار کمتر از کارمزدی است که مثلا در هنگام انتقال پول توسط بانک انجام می‌دهید. گاهی اوقات این کارمزدها به عنوان کارمزد پردازش برای انجام نوع خاصی از تراکنش به ماینرهای شبکه پرداخت شده و در برخی از تراکنش‌ها، اصلا کارمزدی از شما کسر نمی‌شود. حتی گاهی اوقات امکان تعیین کارمزد توسط خود شما نیز وجود دارد که در زمان انجام تراکنش و ارسال و دریافت ارز دیجیتال، تاثیرگذار است.

امنیت کیف پول

به‌عنوان مثال، یک تراکنش که به طور متوسط 226 بایت حجم داشته باشد، نزدیک به 18,080 ساتوشی کارمزد لازم دارد. این مقدار بسته به شلوغی شبکه افزایش می‌یابد. حال اگر کارمزد کمتری را برای انجام این تراکنش انتخاب کنید، اولویت انجام تراکنش شما پایین می‌آید و حتی باید چند ساعت یا چند روز صبر کنید تا معامله شما در شبکه تائید شود. از هر والت ارز دیجیتالی که استفاده می‌کنید، نگران کارمزد تراکنش نباشید.

بهترین والت ارز دیجیتال کدام است؟

اگر بخواهیم بهترین والت ها را برای شما لیست کنیم، تمومی ندارد. اما قبل از انتخاب ولت، یک سری نکات را باید در نظر بگیرید:

  • آیا کیف پول انتخابی شما برای خرید و فروش روزانه ارز دیجیتال مناسب است یا مدت زمانی طولانی قرار است ارزهای‌تان را نگهداری کنید؟
  • فقط یک ارز دیجیتال قرار است نگهداری کنید یا چند ارز؟
  • آیا لازم است که همیشه و هرجا به والت‌تان دسترسی داشته باشید؟

حالا با پاسخ به سوالات بالا و مطالبی که گفته شد، میتوانید بهترین کیف پول مناسب خودتان را انتخاب کنید.

جمع‌بندی

کیف پول های ارز دیجیتال در انواع مختلف گرم و سرد در بازار در دسترس هستند. والت ارز دیجیتال گرم یک نوع نرم افزار مخصوص موبایل و دسکتاپ است که روی دستگاه شما نصب می‌شود. از دسته ولت‌های سرد نیز می‌توان دو نوع سخت افزاری و کاغذی را نام ببریم. انتخاب بهترین کیف پول رمز ارزی کاملا به ترجیحات و نحوه استفاده شما از آن‌ها بستگی دارد.

ارز فیات (Fiat Currency) چیست و چه تفاوتی با ارزهای دیجیتال دارد؟

معرفی ارز فیات

ارز فیات همین اسکناس‌های کاغذی و سکه‌های فلزی است که روزانه در خرید و فروش‌ها از آن‌ها استفاده می‌کنیم، به عنوان پول رایج هر کشوری آن‌ها را می‌شناسیم و با آن‌ها سر و کار داریم. تا چند سال پیش پول فقط به همان شکل سکه و اسکناس وجود داشت و ماهیت آن فیزیکی بود. اما چند وقتی است که پول‌ها با پیدایش ارز دیجیتال شکل ارتباطات مالی تغییر کرده است. حتماً این روزها در اخبار روز و شبکه‌های اجتماعی نام پول‌های دیجیتالی مانند بیت کوین را دیده و شنیده‌اید و در رابطه با تفاوت این پول‌های جدید با اسکناس‌ها و سکه‌های سنتی سوال‌هایی در ذهن‌تان شکل گرفته است.

در این مقاله، ما قصد داریم علاوه‌بر بررسی تاریخچه‌ی پیدایش پول‌های کاغذی، نگاهی نیز به تفاوت‌های آن با ارزهای دیجیتال بیاندازیم. با ما همراه باشید.

ارز فیات چیست؟

ارز فیات یا همان پول بدون پشتوانه (Fiat Currency)،‌ واحد پولی کشورهاست. این ارز برخلاف باورهای رایج مردم که تصور می‌کنند پشتوانه‌ی آن طلا و نقره موجود در خزانه‌داری هر کشور است؛ پشتوانه‌ای ندارد. فیات (Fiat) یک واژه با ریشه‌ی لاتین و به معنای «باید بشود» یا «بگذار بشود» است. اعتبار این پول بسته به ثبات اقتصادی کشور آن و میزان عرضه و تقاضای مردمی است که از آن استفاده می‌کنند. می‌توان گفت این ارزها اعتبار خود را از دولت چاپ کننده‌ی آن می‌گیرند.

تعریف پول فیات

ارز فیات هیچ ارزش فیزیکی ندارد و یک تکه کاغذ یا سکه است. این ارزها که همان اسکناس‌ها و سکه‌های رایج امروزی هستند؛ در سراسر جهان برای مبادلات اقتصادی و تجاری،‌ خرید و فروش کالا و سرمایه‌گذاری استفاده می‌شوند. این ارز جایگزینی برای استاندارد طلا و پول کالایی (کالایی اقتصادی که به‌جای پول استفاده می‌شود) بوده است.

مهم‌ترین مشکلی که ارزهای فیات دارند، امکان چاپ بدون محدودیت آن‌‌هاست که منجر به تولید بی‌رویه و افزایش تورم می‌شود.

تاریخچه ارز فیات

گذری بر انواع پول

در قرن یازدهم و در زمان سیچوآن (Sichuan) در کشور چین، برای اولین بار تصمیم به چاپ پول‌های کاغذی گرفته شد. آن‌ها از این پول‌ها را برای خرید ابریشم، طلا و نقره استفاده می‌کردند.

سپس در دوره کوبلای خان یکی از نوادگان چنگیز مغول در قرن ۱۳، سیستم ارز فیات در سرزمین‌های تحت سلطه‌ی این پادشاه شروع به‌کار کرد. برخی از مورخان هزینه‌های بالای را‌ه‌اندازی این سیستم و ایجاد تورم پس از آن را، دلیل سقوط سلطنت کوبلای خان می‌دانند.

در قرن هفدهم برخی از کشورهای اروپایی مانند اسپانیا، هلند و سوئد، تصمیم به استفاده از ارز فیات گرفتند. اما این سیستم در کشور سوئد موفقیتی نداشت و سیستم مالی این کشور به استاندار نقره روی آورد.

در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ به‌تدریج فرانسه و تمام مستعمرات آن و کشورهای آمریکای شمالی، شروع به بررسی وبول استفاده از این سیستم پولی کردند. اما مدتی بعد و در قرن بیستم، ایالات متحده مجدداً به سراغ پول کالایی رفت. این روند تا سال ۱۹۳۳ ادامه داشت. در این سال دولت مبادله‌ی پول‌های کاغذی با طلا و کالاهای دیگر را متوقف ساخت. در نهایت در سال ۱۹۷۱ میلادی، ر‌ئیس‌جمهور وقت ایالات متحده آمریکا پول‌های فیات را به‌طور رسمی جایگزین استاندارد طلا کرد. پس از این تصمیم استفاده از سیستم استاندارد طلا، در تمام کشورهای دنیا متوقف شد و ارز فیات بررسی وبول جایگزین این سیستم سنتی شد.

چرا پول فیات جایگزین استاندارد طلا شد؟

دولت‌ها در گذشته از طلا به‌عنوان پشتوانه برای پول‌های کاغذی استفاده می‌کردند. در این سیستم با توجه به میزان اندوخته‌ی طلا در خزانه‌ی ملی هر کشور، امکان ورود ارز جدید و تغییر ارزش آن وجود داشت. به‌عبارت دیگر، دولت‌ها فقط متناسب با میزان دخیره‌ی طلا، می‌توانستند ارز جدید تولید و وارد چرخه‌ی اقتصادی کشور کنند و نمی‌توانستند با فاکتورهای اقتصادی دیگر بر روی ارزش پول تاثیر بگذارند.

اما پس از ورود ارز فیات به چرخه‌ی اقتصاد کشورها، مسئولین اقتصادی کنترل بیشتری بر روی میزان تولید ارز جدید و نحوه‌ی ارزش‌گذاری بر روی پول ملی کشور داشتند. این رویه در زمان بحران‌ها و شرایط مختلف اقتصادی، این امکان را به دولت‌مردان و بانک‌های مرکزی هر کشور می‌داد تا با کاهش یا افزایش ارزش پول شرایط را راحت‌تر کنترل کنند.

آن دسته از کارشناسان که موافق استاندارد طلا بودند؛ عقیده داشتند اگر اسکناس پشتوانه‌ی فیزیکی داشته باشد، ثبات بیشتری نیز خواهد داشت.

اما مخالفان استاندارد طلا معتقد بودند که خود فلز طلا نیز هیچ‌گاه ثبات قیمت ندارد و این عدم ثبات بر روی ارزش پول تاثیر منفی خواهد داشت.

مزایای استفاده از ارز فیات

در ادامه به بررسی مزیت‌های پول فیات می‌پردازیم:

کمیاب نمی‌شود: پول‌های کالایی یا ذخایر طلا که در سیستم‌های استاندارد طلا مورد استفاده قرار می‌گیرند، به دلیل اینکه کالا و شئ هستند؛ ممکن است در برهه‌های زمانی خاص نایاب یا کمیاب شوند. اما پول‌های فیات را می‌توان به راحتی و بدون محدودیت تولید کرد.

کم هزینه است: چاپ پول‌های کاغذی بدون پشتوانه بسیار کم هزینه‌تر از ذخیره‌ی طلا است. همچنین تولید این پول‌‌ از پول‌های کالایی نیز هزینه‌ی کم‌تری دارد.

انعطاف‌پذیر است: همان‌طور که قبل‌تر هم توضیح دادیم؛ دولت‌ها و بانک‌های مرکزی در مواقع خاص و در زمان بحران‌های اقتصادی می‌توانند بر روی ارزش پول فیات تاثیر بگذارند.

در مبادلات بین‌المللی کاربردی است: به‌‌دلیل آن‌که بیشتر کشورهای دنیا این پول‌ها را به رسمیت می‌شناسند و فعالیت‌های اقتصادی خود را با ارز فیات انجام می‌دهند؛ مبادلات بین‌المللی با آن‌ها آسان‌تر است.

ذخیره کردن آن آسان‌تر است: پول‌‌های کالایی یا ذخایر طلا و نقره در سیستم‌های استاندارد طلا، نیاز به مکانی امن و مطمئن برای حفظ و نگه‌داری دارند. ذخیره‌ی طلا به‌عنوان پشتوانه‌ی پول ملی یک کشور (خزانه ملی) نیاز به یک سیستم پیچیده‌ی امنیتی دارد. اما پول‌های کاغذی جا و هزینه‌ی کم‌تری نسبت به این ذخایر برای حفظ و نگه‌داری نیاز دارند.

معایب استفاده از ارز فیات

این پول مانند هر جز دیگری از بازار و اقتصاد، چالش‌هایی نیز دارد:

ایجاد تورم: به‌دلیل آن‌که این پول‌ها را می‌توان به‌صورت نامحدود چاپ و تولید کرد؛ امکان ایجاد تورم از این طریق همیشه وجود دارد.

پیشینه بد: چندین حکومت و دولت تا‌کنون با اتکا به ارزهای فیات و تولید بیش ‌از حد آن سرانجام به ورشکستگی اقتصادی و یا از دست دادن قدرت رسیده‌اند. (ورشکستگی دولت زیمباوه در قرن بیست و یکم)

مقایسه ارزهای دیجیتال و ارزهای فیات

مقایسه رمز ارزها و پول فیلت

ارزهای دیجیتال ماهیت فیزیکی ندارند و قابل رویت نیستند. این پول‌ها در بستر بلاکچین‌ فعالیت می‌کنند و در کیف پول‌های دیجیتالی ذخیره می‌شوند. ارز دیجیتال در دهه ۹۰ میلادی به‌وجود آمد و با معرفی چند نمونه‌ی ناموفق مانند ای گلد و ریزور لیبرتی پا به عرصه‌ی اقتصاد جهان گذاشت. اما در سال ۲۰۰۹ محبوب‌ترین ارز دیجیتالی یا رمزارز جهان یعنی بیت کوین (BTC) به دنیا معرفی شد و تحولی عظیم در دنیای ارزهای دیجیتال ایجاد کرد. بیت کوین و سایر رمزارزها دریچه‌ای تاره به سوی اقتصاد جهانی گشوده‌اند.

این ارزها تفاوت‌های عمده‌ای با اسکناس‌ها و سکه‌های رایج امروز جهان دارند. در ادامه به بررسی این تفاوت‌‌ها می‌پردازیم.

  • تنها وجه اشتراک ارزهای فیات و دیجیتال، نبود پشتوانه‌ی فیزیکی در هر دوی این سیستم‌های پولی است.
  • بیشتر رمزارزها در مقدار محدودی تولید می‌شوند و برای تولید محدود آن‌‌ها پروتکل‌های خاص مشخص شده است (هاوینگ بیت کوین). سایر آن‌ها نیز برای کنترل این موضوع پروتکل‌‌هایی را تعیین کرده‌اند که از ایجاد تورم جلوگیری کنند. این امر نقطه‌ی مقابل امکان تولید بی‌رویه ارزهای فیات (عامل اصلی تورم) است.
  • برخلاف دلیل پیدایش ارزهای فیات که کنترل بیشتر دولت‌مردان و بانک‌های مرکزی بوده است، کریپتوکارنسی یا رمزارز با هدف عدم تمرکز و کنترل‌زدایی به‌وجود آمده است.
  • استفاده از پول فیات بستگی به مرزهای جغرافیایی و پذیرش آن در کشوری دارد که قصد دارید از آن استفاده کنید. اما پول دیجیتالی محدودیت مرزی و جغرافیایی ندارد و در سراسر دنیا قابل استفاده است.
  • ارزهای دیجیتال به‌دلیل استفاده از سیستم‌های رمزنگاری در ساختار آن‌ها، امنیت بسیار بالایی دارند و امکان جعل، هک و سرقت آن‌ها بسیار پایین است. اما پول فیات به‌راحتی جعل می‌شود. حساب‌های بانکی که محلی امن برای نگه‌داری آن‌هاست، قابل هک شدن هستند و این پول‌ها همیشه در معرض سرقت قرار دارند.
  • مهم‌ترین نکته که تا امروز در رقابت این دو ارز بسیار قابل توجه بوده است؛ میزان بالای پذیرش عمومی ارز فیات در مقایسه با ارز دیجیتال است. افکار عمومی هنوز آن‌چنان که باید و شاید ارزهای دیجیتال را به رسمیت نمی‌شناسد و پول فیات مقبولیت بیشتری دارد.
  • مزیت دیگر ارزهای فیات به نسبت نوع دیجیتال آن‌ها، نوسانات پایین است. رمزارزها دنیای پر نوسانی دارند؛ از این رو افراد کم‌تری به سرمایه‌گذاری در این بازار اطمینان می‌کنند.

ارز دیجیتال، پایانی بر جهان پول فیات؟

هرچند ارزهای دیجیتال در چند سال اخیر جایگاه مناسبی در اقتصاد جهانی پیدا کرده‌‌اند، اما هنوز هم ارز فیات رایج‌ترین سیستم مالی در دنیاست. دلار، پوند و یورو با توجه به کشورهای چاپ کننده‌ی آن‌ها که همگی اقتصادهای قدرتمندی دارند؛ هنوز مهم‌ترین رکن فعالیت‌های اقتصادی در گوشه و کنار دنیا هستند. این ارزها هرچند تاریخچه سفیدی ندارند و مشکلات فراوانی تا به اینجا برای کشورهای مختلف و اقتصاد آن‌ها ایجاد کرده‌اند، اما هنوز هم پذیرش عمومی بیشتری نسبت به ارزهای دیجیتالی دارند.

زمان زیادی لازم است تا مردم جهان به جای پول‌هایی که قابل لمس هستند، پول‌هایی که فقط کدهای نوشتاری‌اند را بپذیرند. اما آینده‌ی هر دوی این نظام‌های مالی در هاله‌ای از ابهام است و مشخص نیست در سال‌های بعد کفه‌ی ترازوی کدام یک از آن‌ها سنگین‌تر باشد و بتواند بازارهای مالی جهان را تسخیر کند.

پول فیات در قرن دهم از چین سرچشمه گرفت، عمدتاً در سلسله‌های یوان، تانگ، سونگ و مینگ. در سلسله تانگ (۶۱۸-۹۰۷)، تقاضای زیادی برای پول فلزی وجود داشت که بیش از عرضه فلزات گرانبها بود.

به طور سنتی، پول فیات به شکل اسکناس و سکه عرضه می‌شد، اما فناوری کمک می‌کند تا پول فیات فیزیکی را با مدلی مبتنی بر اعتبار تکمیل کنند که در آن مانده‌ها و تراکنش‌ها به صورت دیجیتالی ثبت می‌شوند.

روانشناسی پول و آنچه باید درباره پول بدانیم

روانشناسی پول به معنای روش پولدار شدن نیست

روانشناسی پول از جمله بحث‌هایی است که در جامعه‌ی ما به اندازه‌ی اهمیت آن، مورد توجه قرار نگرفته است.

بسیاری از مردم و حتی نشریات، روانشناسی پول را با روانشناسی پولدار شدن اشتباه می‌گیرند و بخش عمده‌ای از مطالبی که در حوزه روانشناسی پول مطرح می‌شود، بیش از آنکه علمی باشد، انگیزشی است.

مثلاً فهرستی از باورهای درست و غلط درباره پول ارائه می‌کنند و انتظار دارند در همان لحظه، خواننده متحول شود.

با توجه به همین مسئله، متمم تصمیم گرفته است بحث روانشناسی پول را به صورت جدی‌تر مورد بررسی قرار دهد.

البته ما همواره به صورت پراکنده در مورد روانشناسی پول صحبت کرده‌‌ایم، اما تعریف رسمی درس روانشناسی پول، به این معناست که از این به بعد متمم قصد دارد این مبحث را به صورت ساختاریافته و منظم، پیگیری کند.

زندگی ما انسانها با رابطه‌هایمان ساخته می‌شود. رابطه با دوست. رابطه با همکار. رابطه با همسر. رابطه با شغل. رابطه با محل زندگی. رابطه با پول و ده‌ها رابطه‌ی دیگر.

ما به رابطه‌هایمان اهمیت می‌دهیم و برای بهبود آنها تلاش می‌کنیم، اما رابطه با پول، کمتر از سایر رابطه‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

روانشناسی پول، به بررسی رابطه انسانها با پول می‌پردازد.

تقریباً مشابه همه‌ی ناهنجاری‌های روابط دیگر را در رابطه با پول هم می‌توان دید:

  • پول دوست بودن و عشق به پول
  • نفرت از پول
  • وسواس نسبت به پول
  • حسادت نسبت به پول و پولدار
  • تکیه کردن بیش از حد به پول
  • اعتیاد به کسب پول
  • بی میلی به پول و …

در بسیاری از جوامع توسعه یافته، شغل و تخصصی به نام Money Therapist وجود دارد که تخصص گرانقمیت و ارزشمند آنها، بررسی رابطه انسانها با پول و تلاش برای بهبود این رابطه است.

این نوع تلاش و نگرش در کشور و فرهنگ ما، که نگرش به پول با پیش قضاوت‌ها و تعصبات مختلف مخلوط شده است، بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز است.

آشنایی با این حوزه، ضمن اینکه به بزرگسالان برای تحلیل و بهبود نگرش‌ ایشان به پول، کمک می‌کند، باعث می‌شود تا فرزندان خود را هم با نگرش بهتری پرورش دهند.

پیشنهاد مطالعه

با توجه به این‌که بحث روانشناسی پول از زیرمجموعه‌های دانش اقتصاد رفتاری است، پیشنهاد می‌کنیم چند دقیقه وقت بگذارید و ابتدا معرفی اقتصاد رفتاری را بخوانید تا تصویر بهتری از فضای درس روانشناسی پول در ذهن‌تان شکل بگیرد.

برخی از مباحث مطرح شده در درس‌های روانشناسی پول

حسابداری ذهنی مبحث دیگری است که به آن می‌پردازیم. اینکه ذهن ما درآمدها و هزینه‌های خود را چگونه محاسبه، ارزیابی و ثبت می‌کند و تصمیم‌های مالی می‌گیرد.

مرور پرسشنامه MBBS برای سنجش نگرش پولی. این پرسشنامه یکی از معتبرترین پرسشنامه‌ها در حوزه روانشناسی پول محسوب می‌شود.

ما رابطه پول و قدرت را چگونه می‌بینیم؟

آیا باور داریم که یکی می‌تواند دیگری را ایجاد کند یا آنها را مستقل می‌دانیم؟ این نگرش، چه تاثیری روی رابطه‌ی ما با پول خواهد داشت؟

آیا نگاه به پول و تفکر بر مبنای معامله ویژه‌ی انسانهاست؟ روانشناسی پول در این زمینه چه مطالعاتی انجام داده است؟ آیا حیوان‌ها هم مثل ما مفهوم پول را می‌فهمند؟

شاید شما هم کسانی را بشناسید که همیشه احساس می‌کنند پول ندارند و اگر دارند، به اندازه‌ی کافی نیست. کسانی که نیازشان به پول،‌ پایان ندارد. تاثیر این نگرش پولی چیست؟

وسواس پولی بحث دیگر در روانشناسی پول است. شاید شما هم کسانی را دیده باشید که اگر ریالی برای کسی هزینه کنند، هرگز آن را در محاسبات فراموش نمی‌کنند.

سواد مالی و مهارتهای پولی کودکان و نوجوانان

بخش عمده‌ای از درس‌های روانشناسی پول به رفتارهای بزرگسالان با پول و در مقابل پول اختصاص یافته است.

برای آشنایی بیشتر با بحث‌های مربوط به رفتارهای مالی کودکان و نوجوانان، می‌توانید به مجموعه درس‌های سواد مالی و مهارتهای پولی کودکان و نوجوانان مراجعه کنید:

پول چیست؟ بررسی تاریخچه پول

ما در متمم یک مجموعه درس آموزنده در زمینه پول داریم که البته نه از منظر روانشناسی، بلکه از زاویه‌ی اقتصادی به پول می‌پردازد و مفاهیم مرتبط با پول را به زبانی ساده بیان می‌کند.

پرسش‌های زیر از جمله مواردی هستند که ما در آن‌جا به شرح پاسخ آن‌ها پرداخته‌ایم:

اگر پاسخ سوال‌های زیر برای شما جالب است، پیشنهاد می‌کنیم مطالعه‌ی آن مجموعه درس‌ها را هم در برنامه‌ی یادگیری خود قرار دهید:

برخی از منابع مورد استفاده در درس روانشناسی پول

شما با عضویت ویژه در متمم، می‌توانید به درس‌ها و آموزش‌های بسیاری از جمله موضوعات زیر بررسی وبول دسترسی کامل داشته باشید:

موضوعات زیر، برخی از درس‌هایی هستند که در متمم آموزش داده می‌شوند:

دوره MBA (یادگیری منظم درس‌ها)

اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید درباره‌ی متمم بیشتر بدانید، می‌توانید نظرات دوستان متممی را درباره‌ی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی می‌شناسند:

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مبانی روانشناسی پول به شما پیشنهاد بررسی وبول می‌کند:

    1. روانشناسی پول و آنچه باید درباره پول بدانیم

چند مطلب پیشنهادی از متمم:

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم مخففِ محل توسعه مهارتهای من است؛ یک فضای آموزشی آنلاین برای بحث‌های مهارتی و مدیریتی.

برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به صفحه‌ی درباره متمم مراجعه کنید.

ما برای هر یک از درس‌های متمم، یک نقشه راه داریم که به یادگیری آن درس کمک می‌کند.

می‌توانید با مراجعه‌ به صفحه‌ نقشه راه یادگیری، عنوان درس‌های مختلف متمم را ببینید.

همچنین می‌توانید دوره MBA متمم را ببینید.

شما می‌توانید بدون پرداخت پول در متمم به عنوان کاربر آزاد عضو شوید. اما به چیزی در حدود نصف درسهای متمم دسترسی خواهید داشت.

پیشنهاد ما این است که پس از ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، با خرید اعتبار به کاربر ویژه تبدیل شوید.

اعتبار را می‌توانید به صورت ماهیانه (۷۴ هزار تومان)، فصلی (۱۹۰ هزار تومان)، نیم‌سال (۳۴۵ هزار تومان) و یکساله (۵۸۵ هزار تومان) بخرید.

برای بررسی وبول اطلاعات بیشتر لطفاً به صفحه‌ی ثبت نام مراجعه کنید.

مجموعه گسترده و متنوعی از فایلهای صوتی رایگان در رادیو متمم ارائه شده که می‌توانید هر یک از آنها را دانلود کرده و گوش دهید.

۴۰ نظر برای روانشناسی پول و آنچه باید درباره پول بدانیم

پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

نویسنده‌ی دیدگاه : نیلوفر کشاورز

پول از اون کلماتیه که در فرهنگ ما بیشتر با صفات منفی مورد استفاده قرار می گیره حتی اگر معنای مثبتی از اون مد نظر باشه. مثلا صفاتی نظیر پول دوست، پول پرست، خرپول، پولکی و . در زبان روزمره ما زیاد مورد استفاده قرار می گیرند ولی همین صفت ها رو گاها به افرادی که برای کار ارزشمند خودشون پول خوبی هم می گیرند اطلاق میکنند، مثلا اگر یک تراپیست حرفه ای برای یک ساعت مشاوره صد هزار تومن یا بیشتر بگیره زیاد به مذاق ما خوش نمیاد، چون اون رو پولکی میدونیم. فرهنگ خدمات و اجناس رایگان و مفتی بنظر میاد جایگاه عمیقتری داشته باشد در بین ما، تا مواردی که مجبور باشیم برای آنها پول پرداخت کنیم. شاید به دلیل همین نگاه و حس منفی نسبت به پول باشد که اولین ظن ما در مواجهه با افراد پولدار ، کلاهبرداری کردنه تا تلاش و کوشش.

من تا حالا با عبارتی به نام روان شناسی پول برخورد نکرده بودم ، به همین دلیل کنجکاوم بیشتر بدونم در این مورد. جای همچین بحثی در فرهنگ ما به شدت خالیه و امیدوارم درسهایی شبیه این درس تلنگر خوبی به ما بزنند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا